LOKACJA ORLIN - 1784

Akt  lokacji  wsi  Orliny k / Grodźca .

11/10/2010

     ,, W roku  Naszego Pana  1784 ,dnia 5 maja , z woli hrabiego Franciszka  Stadnickiego, starosty ostrzeszowskiego, rycerza Orderu Świętego Stanisława,  pana i dziedzica Grodźca i Królikowa  oraz właściciela nieruchomości i  terenów  przyległych , sporządza się kontrakt z uczciwym Bogusławem  Krolem,  który jako zasadźca podejmie się  osadnictwa w miejscu zwanym  Orliny .

   Zawarcie tej umowy  pozwala  zasadźcy i osobom (sąsiadom) , których imiona i nazwiska zostaną wymienione w niniejszej umowie  na darmowe otrzymanie gruntów i budowę  tam gospodarstw domowych. Poleca się budowę  domostw, obór i stodół. Najpóźniej po dwóch latach  od  przejęcia miejsca, budynki  powinny stać.  Zasadźca jest zobowiązany do nadzorowania tej pracy.

POWSTANIE STYCZNIOWE 1863

Powstanie Styczniowe 1863r. w rejonie Puszczy Pyzdrskiej.

06/12/2010 

                                - fragmenty pamiętników –

     W 1863  roku, gdy wybuchło Powstanie Styczniowe  nasze okolice znajdowały się pod zaborem rosyjskim, wchodziły w skład guberni kaliskiej, powiatu konińskiego. Prosna była wówczas rzeką graniczną między Rosją a Prusami. Tutaj przez graniczny kordon do powstania przedzierali się ochotnicy – Polacy i cudzoziemcy, by walczyć o  wolność  kraju.

    W okresie wiosny  i lata 1863 roku obszar  powiatu  konińskiego  był   miejscem intensywnych działań powstańczych: szkolenia  i tworzenia oddziałów  zbrojnych, przemarszów , bitew  i  potyczek .  Do dużych bitew wojsk powstańczych z Moskalami doszło 29 kwietnia 1863 r. pod Pyzdrami oraz 8 maja 1863 r.  pod Ignacewem koło Konina.  Mniejsze starcia powstańcze miały miejsce pod Choczem, Zagórowem, Grodźcem, Rychwałem  oraz  w  rejonach Ciświcy, Lipic, Borowca  oraz  Rudy Wieczyńskiej.

    Dzięki pamiętnikom spisywanym przez powstańców, możemy dziś przybliżyć tamte wydarzenia.

STAWISZYN,ROK 1889

,, Stawiszyn, rok 1889 ”  -  porównanie  chłopa  polskiego  i  olęderskiego     zamieszkującego  okolice  Stawiszyna.

25/03/2011

    ,, Przebywając przeszło pół roku w Stawiszynie i stykając się dość często z ludem okolicznym, chciałem wyzyskać tę sposobność w celu poznajomienia ogółu z etnografią tamtych okolic. Brak czasu jednak, który pochłaniały mi inne zajęcia, stanął na przeszkodzie w nagromadzeniu większej ilości materiału, w skutek czego zmuszony jestem ograniczyć się niniejszą skromną notatką. Mniemam jednak,  że może zachęci ona  kogo, będącego w dogodniejszych ode mnie warunkach, do przeprowadzenia gruntowniejszych badań, na które okolica Stawiszyna ze wszech miar zasługuje.

KOLEJ WĄSKOTOROWA WITASZYCE - ZAGÓRÓW

  Kolej wąskotorowa Witaszyce - Zagórów.

24/12/2007

    Początek  jarocińskiej  kolei  wąskotorowej związany  jest   z  ustawą   parlamentu  niemieckiego z 1892r.  dającą   lokalnej  administracji   możliwość  zarządzania  kolejami  regionalnymi .

    Celem   powstania   kolei   wąskotorowej   w   powiecie   jarocińskim   było   ułatwienie transportu ziemiopłodów, obsłużenie  witaszyckiej  cukrowni  „Jarocin”,  prywatnej cukrowni w  Komorzu oraz  kilku gorzelni. Planowano  również  uruchomienie połączeń  pasażerskich   oraz   przewóz  przesyłek  pocztowych.

WALKA Z CHOLERĄ

          Mogiła żołnierzy napoleońskich  i walka z cholerą  w Bachorzewie k/Jarocina

                              - według Stefana Styszyńskiego –Jarocin 1935 r. –

19/06/2010

    ,, Na północny zachód od Jarocina, przy drodze Hilarów- Bachorzew- Wilkowyja, widać niewielkie piaszczyste wzniesienie ze starym pochylonym krzyżem. Istnieje przypuszczenie, że jest to mogiła żołnierzy napoleońskich z czasów wyprawy Napoleona na Moskwę w 1812r. Podczas prac w lesie 16 lat temu w pobliżu krzyża znaleziono dobrze zachowane części rynsztunku orężnego żołnierza francuskiego.  O tej mogile opowiadają sobie tamtejsi mieszkańcy swoją gwarą takie  oto dziwy.

CHOCZ - 1843

Chocz w opisie hrabiego z ,,poznańskiego,, Edwarda Raczyńskiego  - Poznań 1843 r. -

20/06/2010 

     ,, Chocz – miasteczko nikczemne w okolicy piaszczystej, nad rzeczką nie spławną (Prosną) położone, żadnem ważniejszem nie wsławione zdarzeniem, nie zasługiwałoby prawie na wspomnienie, gdyby mu pamięć cnót  obywatelskich Andrzeja Lipskiego, biskupa krakowskiego,  niejakiej  wagi w dziejach narodu naszego nie nadawała.  Chocz , jak się zdaje, już w wieku XIV  był miasteczkiem i własnością rządową ; w roku albowiem 1382  w wojnie Grzymalitów z Nałęczami, Bartosz starosta odolanowski,   zajął  Chocz i tu opanował dom niegdyś od Kazimierza Wielkiego murowany, z którego zameczek ukształcił i ludźmi swoimi osadził.

NAJWAŻNIEJSZE O PUSZCZY PYZDRSKIEJ

    PUSZCZA PYZDRSKA  –  to kraina  historyczno-geograficzna położona w Wielkopolsce Wschodniej , na obszarze należącym  do  14 gmin – Blizanów , Ceków-Kolonia , Chocz , Gizałki , Grodziec , Malanów, Mycielin , Pyzdry, Rychwał , Rzgów , Stare  Miasto , Stawiszyn, Tuliszków  i  Zagórów , w  6 powiatach – Kalisz , Konin , Pleszew, Słupca ,Turek, Września  .

    Nazwa  „Puszcza Pyzdrska”  pochodzi  od   Pyzdr  – niegdyś miasta królewskiego i  stolicy  rozległego  powiatu pyzdrskiego.  Prawie 1/6 terenu puszczy stanowiła w  okresie  od  XIV w.  do  II  wojny światowej  własność  miasta  Pyzdry.  /W tym  czasie  pozostałe  tereny  leśne  należały  do  lokalnego  ziemiaństwa, Klasztoru w Lądzie, żydowskich  bankierów  oraz  wspólnot  wiejskich./

    W poł. XVIII w.  Puszcza  Pyzdrska   obejmowała obszar 44 tys. ha ( 440 km kw.).  Dziś tereny zalesione stanowią tu ok. 26 tys. ha , z czego największy zwarty obszar leśny ma ok. 17 tyś. ha .  /Dla porównania  - Puszcza Niepołomicka ma obszar ok. 12 tys. ha ./  Większość lasów podlega zarządowi  Nadleśnictwa Grodziec .  /Lesistość terenu znacznie zwiększyła się  w okresie powojennym  /.

    Rejon puszczy, to jedno z największych skupisk wsi  olęderskich  w Polsce . Znajduje się tu około 80 miejscowości  o takim rodowodzie. Okresem,  w  którym  założono  najwięcej  kolonii  była druga  połowa  XVIII w.  Po II wojnie  światowej  ludność  pochodzenia ewangelickiego / niemieckiego / zmuszona została  do opuszczenia swych  siedzib.  Wioski uległy częściowemu wyludnieniu,  dużo pól zarosło lasami.  Po dawnych  mieszkańcach  pozostał  charakterystyczny krajobraz,  „żelazne domy”, cmentarze .

    Krajobraz Puszczy  Pyzdrskiej  charakteryzuje się malowniczą mozaikowatością  lasów, pól i łąk , występowaniem obszarów bagnistych i polodowcowych wzniesień . Miejscowości mają przeważnie zabudowę rozproszoną, wiele domostw jest opuszczonych .